Tiếp tục tranh cãi về vai trò trí thức

BBC – Ý kiến của ông Ngô Bảo Châu đã gây phản ứng mạnh trên một số trang blog nhiều người đọc. Trong bài phỏng vấn trên Tuổi Trẻ, Giáo sư Châu nói ông phản đối việc “coi phản biện xã hội như chỉ tiêu để được phong hàm ‘trí thức’”.

Ông nói: “Đối với tôi, trí thức là người lao động trí óc… Giá trị của trí thức là giá trị của sản phẩm mà anh ta làm ra, không liên quan gì đến vai trò phản biện xã hội”.

Giáo sư Châu cũng cảnh báo: “Những người có học, có tri thức thật ra cần phải rất tỉnh táo khi tham gia việc phản biện xã hội”.

Ông cho rằng “Trước khi lên tiếng về một vấn đề nào đó, người trí thức hơn ai hết cần phải hết sức ý thức về ảnh hưởng của nó”.

“Cá nhân tôi thường tránh bàn luận các vấn đề mà tôi không biết rõ. Tôi quan tâm nhiều hơn tới những lĩnh vực mà tôi có thể trực tiếp tham gia hành động thay vì chỉ nêu ý kiến.”

Tuy nhiên, ông Ngô Bảo Châu khẳng định “việc đưa ra các phản biện có lập luận chặt chẽ là những đóng góp lớn cho xã hội, cho đất nước của giới trí thức”.

“Không có phản biện, xã hội đã chết lâm sàng.”

Những bình luận trên của vị giáo sư hiện đang giảng dạy tại Hoa Kỳ đã “khiến mạng Facebook sôi sùng sục”, như nhận xét của blogger, nhà văn Nguyễn Quang Lập.

Đóng góp xã hội

Trên blog Quê Choa của mình, ông Lập viết: “Không thể nghĩ đơn giản: trí thức là người lao động trí óc”.

“Các nhà khoa học được coi là Trí thức hay không phải xét xem họ đã dấn thân trong cộng đồng và xã hội như thế nào, xưa nay đều thế cả.”

Nhà văn Nguyễn Quang Lập cũng bày tỏ quan ngại: “Phát biểu của Châu, dù vô tình đi chăng nữa, sẽ làm cho đám trí thức trùm chăn được thể vênh vang, tiếp tục trùm chăn kĩ hơn nữa, trong khi vẫn có cớ để dè bỉu và chỉ điểm những trí thức chân chính”.

Trực diện hơn nữa, một blogger khác – nhà văn, dịch giả Phạm Viết Đào, viết ra nhận xét của ông về một giới trí thức mà “phần lớn có thể xếp họ vào tầng lớp ‘trí ngủ’ , họ buông xuôi, họ làm ngơ, họ thờ ơ với thời cuộc, với vận mệnh đất nước”.

Ông Đào viết: “Trong lớp trí thức này được bổ sung thêm những thành phần kiểu như Giáo sư Ngô Bảo Châu”. Ông cũng cho rằng việc nhà nước Việt Nam vinh danh Giáo sư Châu là “động thái chính trị hơn là một hành động thể chế hóa chính sách trọng dụng trí thức”.

Năm 2010, Giáo sư Ngô Bảo Châu được nhận giải thưởng danh giá – giải thưởng Fields, mà nhiều người coi như giải Nobel của toán học.

Ông cũng gây chú ý qua một số bài viết trên mạng, như bài về vụ xử Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ, hay trang blog nói về thực trạng tự do ngôn luận, vốn bị chi phối bởi hiện tượng “lề trái, lề phải”.

Khi đó ông Châu viết “bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do.”
Cuộc tranh cãi về vai trò của trí thức trong đời sống xã hội Việt Nam gần đây nổi lên trên các diễn đàn mạng với nhiều ý kiến trái chiều.

___________________________________________-

Giáo sư Ngô Bảo Châu: Bạn trẻ vẫn đầy niềm tin tương lai

Tuoitre

TTCT – “Cảm xúc mạnh nhất là niềm vui khi cảm thấy dường như mình đang mang đến cho các bạn trẻ được cái gì tốt đẹp, ít nhất là niềm tin vào một cái gì đó tốt đẹp”.

Giáo sư Ngô Bảo Châu trải lòng với Tuổi Trẻ Cuối Tuần những suy nghĩ của ông sau một năm trở về đầy bận rộn…

>> Phát hành tủ sách của giáo sư Ngô Bảo Châu

Giải pháp có sẵn ở điểm bế tắc

* Thưa giáo sư, lần đầu tiên kể từ khi thành danh ở xứ người, năm qua giáo sư đã dành thời gian làm việc tại quê nhà suốt ba tháng. Trong ba tháng đó, có gì làm giáo sư thất vọng hay ngược lại, giáo sư có điều gì để hi vọng?

– Giáo sư Ngô Bảo Châu: Không có gì phải thất vọng đâu chị, mặc dù khi tôi về mọi việc thật ngổn ngang. Tháng 6-2011, bộ máy hành chính của Viện Nghiên cứu cao cấp về toán mới bắt đầu hoạt động. Khi ta muốn xây dựng một cái gì từ con số không thì khó khăn là tất yếu. Giáo sư Lê Tuấn Hoa, giám đốc điều hành của viện và tôi đã xác định trước là mình phải rất cố gắng trong giai đoạn này.

Hi vọng thì nhiều. Qua dịp hè vừa rồi, tôi cảm thấy sự ủng hộ của Chính phủ dành cho viện là tương đối chắc chắn. Tuy những khó khăn mang tính chất hành chính thì vẫn muôn hình vạn vẻ, nhưng tôi hi vọng giai đoạn này cũng sẽ chóng kết thúc để năng lượng được dồn vào những việc thật sự bổ ích là làm khoa học.

Cái không dễ chút nào của chúng tôi là việc giải thích với các bộ có chức năng rằng khoa học thật sự, đặc biệt là khoa học cơ bản, rất khó làm được trên nguyên tắc đơn đặt hàng. Vai trò của viện là nhìn thấy những nhóm nghiên cứu mới có tiềm năng, hỗ trợ họ về cơ sở vật chất, môi trường làm việc. Tôi rất hi vọng trong thời gian tới sẽ có nhiều nhà khoa học chủ động đến với viện với những dự định mà mình ấp ủ.

Nói như vậy không có nghĩa là Viện Nghiên cứu cao cấp về toán không chú trọng những đơn đặt hàng nghiên cứu toán ứng dụng. Đây là một hướng mà chúng tôi mong muốn sẽ làm được ngày một nhiều trong tương lai.

* Không chỉ các bạn trẻ trong nước đang chờ mong nhiều ở giáo sư mà nhiều bạn trẻ đang làm nghiên cứu sinh ở nước ngoài cho biết họ hi vọng Viện Nghiên cứu cao cấp về toán sẽ là mồi nhóm để thổi bùng ngọn lửa đam mê khoa học trong giới nghiên cứu, từ đó thay đổi môi trường làm việc trong các trường đại học. Giáo sư nghĩ sao?

– Tôi nghĩ rằng ngọn lửa đam mê khoa học đã có sẵn trong nhiều bạn trẻ rồi. Vấn đề là làm thế nào biến những người mang ngọn lửa đam mê ấy thành những nhà khoa học chuyên nghiệp. Tôi hi vọng Viện Nghiên cứu cao cấp về toán sẽ làm được việc đó, đầu tiên là với toán, toán ứng dụng, sau đó là những ngành khoa học có liên quan đến toán như khoa học máy tính, vật lý lý thuyết. Nhưng với quy mô nhỏ của viện, chúng ta không thể chờ đợi nó giải quyết mọi vấn đề (rất nhiều) của khoa học Việt Nam.

Nếu ta muốn thật sự thay đổi diện mạo của khoa học Việt Nam, theo tôi, cái cần làm nhất (mà chắc ai cũng biết) là đặt chất lượng nghiên cứu khoa học lên như một nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của các trường đại học. Tất nhiên, nếu tính chất ưu tiên hàng đầu không phải là nói suông thì sẽ kéo theo nhiều chính sách khác.

Nói đến chuyện thay đổi chính sách là tôi lại băn khoăn. Hình như cái mà ta làm cho đến nay là thấy cái gì chưa ổn thì ta sửa lại, sắp xếp lại, mà ít để ý đến sự vận động tự nhiên của cuộc sống.

* Giáo sư có thể giải thích rõ hơn nhận xét này?

– Đơn cử hai vấn đề có tính thời sự hiện nay là việc phát triển mạng lưới đại học và lương giáo viên. Căn cứ vào tỉ lệ số lượng sinh viên trên tổng số người ở độ tuổi đi học, ta nhận thấy Việt Nam có tỉ lệ rất thấp so với các nước khác, đã phát triển hoặc đang phát triển. Ta suy ra rằng cần phải có thêm bao nhiêu sinh viên, mở thêm bao nhiêu trường đại học.

Câu chuyện này thoạt nghe thì có vẻ rất đơn giản, mạch lạc. Cũng giống như lương giáo viên, ai cũng thấy là rất thấp, không đủ để giáo viên tái tạo sức lao động, vì vậy cần phải tăng lương cho giáo viên và công nhân viên chức nói chung. Đặt ra vấn đề như vậy là rất đúng rồi, nhưng phương pháp luận trong việc giải quyết vấn đề thì có thể chưa ổn.

Thay vì ồ ạt mở thêm trường đại học, nâng cấp cao đẳng lên đại học, hoặc là tăng lương công chức một cách đồng loạt, nên chăng coi đó như là một xu hướng để nhân cái đà đó mà cải thiện chất lượng các trường, cải thiện năng suất và chất lượng lao động của công chức nhà nước?

Nói cách khác, những cái bất hợp lý hiện tại có thể làm đòn bẩy cho tương lai, làm điểm tựa cho những vận động tích cực của xã hội. Tôi cũng hiểu là bàn chung chung như thế này thì dễ, làm cụ thể như thế nào thì khó hơn nhiều. Nhưng rõ ràng những biện pháp thuần túy mang tính hành chính sẽ làm triệt tiêu cái đòn bẩy, lợi thế duy nhất của sự bất hợp lý.

Trong chuyện tăng lương cũng vậy. Tôi cảm thấy hình như việc tăng lương đồng loạt cho viên chức không cải thiện mức sống của họ mà chỉ làm tăng lạm phát. Chính phủ có thể tác động lên thu nhập của giáo viên bằng những quy định cởi mở và minh bạch hơn.

Tôi lấy ví dụ chuyện chạy trường mà ai cũng biết. Liệu có thể cho phép một số trường tốt có một cơ số học sinh trái tuyến với quy định minh bạch mức lệ phí, có thể rất cao cho học sinh trái tuyến? Lệ phí được thu một cách minh bạch có thể sử dụng trả một mức phụ cấp cho giáo viên một cách minh bạch. Phụ cấp có thể thấp, cao hoặc rất cao tùy thuộc vào năng lực của giáo viên. Câu chuyện này thực chất đang xảy ra trong thực tế nhưng dưới những hình thức không minh bạch. Nếu có quy định rõ ràng, Nhà nước cũng sẽ có thêm phương tiện để điều chỉnh.

Không ai độc quyền chân lý

* Gần đây phong trào phản biện của giới trí thức ngày càng sôi nổi. Thậm chí người ta còn cho rằng người lao động trí óc sẽ chưa đạt tầm của một trí thức nếu chỉ biết làm công việc chuyên môn của mình mà chưa bộc lộ được năng lực phản biện xã hội. Giáo sư suy nghĩ thế nào về trách nhiệm phản biện xã hội của giới trí thức cũng như vai trò của giới trí thức trong xã hội?

– Tôi không đồng ý với việc coi phản biện xã hội như chỉ tiêu để được phong hàm “trí thức”. Đến bao giờ chúng ta mới thôi thi đua để được phong hàm “trí thức”?

Đối với tôi, trí thức là người lao động trí óc. Cũng như những người lao động khác, anh ta cần được đánh giá trước hết trên kết quả lao động của mình. Theo quan niệm của tôi, giá trị của trí thức là giá trị của sản phẩm mà anh ta làm ra, không liên quan gì đến vai trò phản biện xã hội.

Mặt khác, cần trân trọng những người trí thức, hoặc không trí thức, tham gia công tác phản biện xã hội. Không có phản biện, xã hội đã chết lâm sàng.

Những người có học, có tri thức thật ra cần phải rất tỉnh táo khi tham gia việc phản biện xã hội. Học hàm, học vị không thể đảm bảo rằng cái anh nói ra là mặc nhiên đúng. Với thói quen làm việc khoa học của mình, cái mà anh có thể làm là đưa ra những lập luận vững chắc và có tính thuyết phục. Nhà lãnh đạo văn minh, có bản lĩnh sẽ biết lắng nghe những lập luận đó. Họ có thể làm theo hoặc không làm theo kết luận của anh. Trong trường hợp họ không làm theo, vẫn dưới giả thiết là lãnh đạo văn minh và có bản lĩnh, lãnh đạo sẽ phải đưa ra những lập luận ít nhất cũng vững chắc bằng những lập luận của anh để bảo vệ quyết định của mình.

Tôi quan niệm vai trò của trí thức là như vậy, anh ta có vai trò gây sức ép lên người lãnh đạo, nhưng cũng như lãnh đạo, anh ta không độc quyền chân lý.

* Giáo sư có nói cần khuyến khích mọi thành phần trong xã hội phát biểu ý kiến của mình và lãnh đạo phải lắng nghe tất cả ý kiến đó. Nhưng điều quan trọng là cuối cùng lãnh đạo cần phải có một quyết định, vậy việc quyết định nên căn cứ vào đâu?

– Nếu có một thuật toán để ra quyết định trong mọi trường hợp thì chắc không cần đến lãnh đạo nữa mà thay bằng một cái máy tính. Người lãnh đạo có bản lĩnh sẽ có những hành động nhất quán, chứ không được chăng hay chớ. Đi cùng với sự nhất quán là tính chủ quan, ở đây nếu lắng nghe ý kiến phản biện, người lãnh đạo sẽ tránh được những sai lầm không thể cứu vãn. Theo tôi, phẩm chất quan trọng nhất của người lãnh đạo là tính lương thiện, ít nhất là lương thiện vừa đủ để không tự lừa mình bằng những điều viển vông và không tự bao biện cho những sai lầm của mình.

* Để tận dụng được khả năng suy nghĩ của trí thức, lãnh đạo nên chăng chia sẻ thông tin với họ để nhận được lời tư vấn tốt nhất trước khi đưa ra quyết định?

– Đối với người lãnh đạo, chia sẻ thông tin là một việc khó, như từ bỏ một phần quyền lực của mình. Thông tin hoàn toàn mở, anh lãnh đạo sẽ phải tranh luận với anh trí thức trong tình huống “cân bằng vũ trang” và chưa chắc anh lãnh đạo đã thắng.

Nhưng thật ra cởi mở thông tin, tranh luận với trí thức, với những người nằm ngoài bộ máy chính là một cách tiếp năng lượng cho anh lãnh đạo, vẫn với giả thiết lãnh đạo văn minh và có bản lĩnh. Để làm được việc, anh lãnh đạo luôn phải phụ thuộc vào bộ máy của mình. Nếu không cởi mở, dừng tranh luận, những quyết định của anh sẽ dần dần chịu ảnh hưởng của bộ máy, phục vụ lợi ích của bộ máy chứ không ưu tiên phục vụ xã hội nữa.

* Năm qua là năm có nhiều hoạt động phản biện của giới trí thức trong nước cũng như ngoài nước. Giáo sư đánh giá thế nào về các hoạt động này? Là một trí thức, giáo sư có muốn đóng góp tiếng nói của mình vào trào lưu chung đó?

– Cá nhân tôi thường tránh bàn luận các vấn đề mà tôi không biết rõ. Tôi quan tâm nhiều hơn tới những lĩnh vực mà tôi có thể trực tiếp tham gia hành động thay vì chỉ nêu ý kiến. Nhưng tôi cho rằng việc đưa ra các phản biện có lập luận chặt chẽ là những đóng góp lớn cho xã hội, cho đất nước của giới trí thức. Tuy nhiên, trước khi lên tiếng về một vấn đề nào đó, người trí thức hơn ai hết cần phải hết sức ý thức về ảnh hưởng của nó.

* Cảm ơn giáo sư!

* Mùa hè 2011, giáo sư dành nhiều thời gian để giao lưu với giới trẻ nhiều tỉnh thành. Những cuộc giao lưu đó mang đến cho giáo sư cảm xúc như thế nào và các bạn trẻ ấy có tạo được những ấn tượng đặc biệt với giáo sư?

– Cảm xúc mạnh nhất là niềm vui khi cảm thấy dường như mình đang mang đến cho các bạn trẻ được cái gì tốt đẹp, ít nhất là niềm tin vào một cái gì đó tốt đẹp.

Ấn tượng tích cực nhất tôi có được trong những buổi gặp gỡ đó là tính hướng thiện của các bạn trẻ. Còn có một sự khác biệt tương đối rõ nét giữa những người trưởng thành mà tôi quen biết với các bạn trẻ mà tôi gặp trong các buổi giao lưu.

Nếu như nhiều người tôi quen, những người có vị trí xã hội, thành công trong sự nghiệp hoặc đơn giản là rất giàu, có một cái nhìn rất bi quan về thực tế xã hội thì các bạn trẻ vẫn tràn trề lạc quan và đầy niềm tin vào tương lai.

Giáo sư Ngô Bảo Châu – Ảnh: Duy Thanh

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Có 4 phản hồi tại Tiếp tục tranh cãi về vai trò trí thức

  1. haiho nói:

    Những loại người này , thường chỉ biết đến mình mà thôi ! Thí vụ : nếu TỔ QUỐC này nếu chẳng may rơi vào tay giặc , Ngô báo Trâu cũng lo cho thân xác mình mà thôi !

  2. CHỬI ĐỘC TÀI TOÀN TRỊ CS VIỆT NAM MỘT CÁCH CAY ĐỘC VÀ CÓ VĂN HÓA, BẢN LĨNH KHÔNG AI HAY HƠN GIÁO SƯ NGÔ BẢO CHÂU.
    Tôi vốn không đặc biệt thích Giáo sư Ngô Bảo Châu. Cái bổ đề toán học mà ông đã giải được cũng chẳng mang lại niềm kiêu hãnh gì đặc biệt cho tôi, mỗi khi có dịp đi công tác nước ngoài, bị một thằng Nhật lùn hoặc một tay Hàn quốc bậm trợn nào đó hỏi “Mày là người nước nào?”.
    “Tao là người Việt Nam” trả lời và cảm thấy muối mặt khi nhìn thấy nụ cười nữa miệng của chúng nó.
    Nhưng tôi lại đặc biệt thích cái văn phong ngắn gọn, mạnh mẽ đến sổ sàng của tay Giáo sư toán chết tiệt này.
    Có những bài viết ngắn gọn của ông trong vòng vài trăm từ như bài viết “Về sự sợ hãi” hay bài viết về việc “Bám theo lề là việc của con cừu không phải việc của con người tự do” đã một thời gian làm cư dân mạng sôi lên “sùng sục”.
    Trước thềm năm mới Nhâm Thìn 2012 trong một bài trả lời phóng viên báo Tuổi trẻ cuối tuần 20/01/2012 với tựa do báo Tuổi trẻ cuối tuần đặt “Bạn trẻ vẫn đầy niềm tin tương lai”, một lần nữa lại làm không khí trên mạng Facebook cũng như các blog “lề trái”, “sôi lên sùng sục”.
    Ngay trên blog anhbasam.wordpress.com và các blog nỗi tiếng khác như Quechoa.info, Nguyenxuandien… cũng đã có những bài viết bắt bẻ, lên án phát ngôn của vị Giáo sư này.
    Tôi cũng đã đọc qua các bài viết này và có nhận xét của riêng mình về các bài viết này:
    -Các tác giả của những bài viết, cũng như các còm-sỹ với các comment chỉ trích Giáo sư Ngô Bảo Châu hiện có “cái đầu quá nóng” hay “văn hóa đọc” hơi bị “lùn” hoặc thiển nghĩ đây là những ngòi bút của lề phải nối dài, để, hòng che đậy, lấp liếm đi, cái ý chính sâu sắc được giấu sau cách trả lời thông thái và láu lĩnh “kiểu Trạng Quỳnh” của vị giáo sư này.
    Trên blog anhbasam viết:
    “Làm toán” cần kiến thức toán học, còn “tính toán” thì cần tới cái láu lĩnh ở đời. Và có lẽ hai thứ này kết hợp với nhau đã làm nên điều kỳ diệu, để, chỉ trong vòng có mười tháng thôi, biến Ngô Bảo Châu từng gây xôn xao dư luận với bài viết ngắn gọn, khúc chiết, mạnh mẽ mà vẫn khéo léo đến lạ, bàn “Về sự sợ hãi”, thành một con người khác hẵn.
    Theo tôi, sống trong một đất nước hiện bị cưỡng ép dưới một thể chế Độc tài toàn trị, quyền tự do ngôn luận, dĩ nhiên bị đàn áp bằng mọi thủ đoạn “đê hèn”. Từ “bắt nóng”, “bắt nguội”, vu vạ đủ mọi thứ “tội trời ơi đất hỡi” như anh Điếu cày bị vu tội “trốn thuế”, chị Minh Hằng bị đưa vào trại “phục hồi nhân phẩm”, mà không thông qua bất cứ bản án nào v.v….
    Thì việc ưu tiên hàng đầu của những người đấu tranh cho TỰ DO DÂN CHỦ NHÂN QUYỀN là:
    1-Phải bảo đảm an toàn cho bản thân và gia đình, trong mức có thể.
    Chẳng phải sau sự kiện blogger Cô gái Đồ Long bị bắt dạo nào, hàng loạt các blog như Quechoa, Kwan… đóng sập mục phản hồi đó chăng?
    2-Khôn khéo vận dụng những ưu thế có được, bằng mọi cách, mọi lúc, để có thể phản biện, đấu tranh, vạch ra những cái xấu xa, bỉ ổi của Độc tài toàn trị, thậm chí có thể chửi sa sả trên đầu bọn Đôc tài toàn trị mà vẫn ung dung, tự tại.
    Đạt được điều này, theo tôi, trong đầu thế kỷ 21 này, cho đến ngày hôm nay, ở Việt Nam không có ai trực diện và xuất sắc như Giáo sư Ngô Bảo Châu.
    Đa số các chỉ trích chỉ nhằm vào câu trả lời của Giáo sư Ngô Bảo Châu với phóng viên báo Tuổi trẻ cuối tuần khi phóng viên này đặt câu hỏi với một “cái bẫy” được gài sẵn mà không ai có tí thông minh, không nhận ra:
    “Gần đây phong trào phản biện của giới trí thức ngày càng sôi nỗi. Thậm chí người ta còn cho rằng người lao động trí thức sẽ chưa đạt tầm của một người trí thức nếu chỉ biết làm công việc chuyên môn của mình mà chưa bọc lộ được năng lực phản biện xã hội. Giáo sư suy nghĩ thế nào về trách nhiệm phản biện xã hội của giới trí thức cũng như vai trò của giới trí thức trong xã hội?”.
    Và Giáo sư Ngô Bảo Châu đã trả lời:
    “Tôi không đồng ý với việc coi phản biện xã hội như chỉ tiêu để được phong hàm “trí thức”. Đến bao giờ chúng ta mới thôi thi đua để được phong hàm trí thức?.”
    Rõ ràng là câu trả lời quá chuẩn.
    Chị Minh Hằng, Người buôn gió, Mẹ Nấm, chị Phương Bích, anh Điếu cày, anh Ba Sài Gòn và hàng nghìn, hàng vạn các blogger trong đó có tôi dù có tham gia phản biện xã hội với mong muốn xã hội ngày càng công bằng, văn minh, dân chủ, tự do hơn cũng xin không dám nhận hai chử “trí thức”.
    Trong khi những bọn đầu thì to, óc như trái nho, toàn bả đậu thì bằng mọi thủ đoạn đế lấy cho bằng được những tấm bằng Tiến sỹ, Thạc sỹ “Nam Thái Bình Dương” để có cái mẽ trí thức.
    Có tra tự điển của tất cả các nước trên toàn thế giới thì cũng chẵng thể nào kiếm ra được định nghĩa khác với câu trả lời của Giáo sư Ngô Bảo Châu, quan niệm về người trí thức. Một câu trả lời thông minh, đủ để không sa vào cái bẫy được giăng sẵn của tay phóng viên “được dạy dỗ cẩn thận” những đòn phép câu chử của ban Tuyên giáo.
    Nhưng liền tiếp đó ông phát biểu tiếp:
    “Mặc khác cần trân trọng những trí thức hoặc không trí thức, tham gia công tác phản biện xã hội. Không có phản biện, xã hội chết lâm sàng”.
    Rõ ràng phản biện không phải là một “thiên chức” độc quyền của giới trí thức. Phản biện xã hội là một “thiên chức” của tất cả những ai có “lương tri” mà không phụ thuộc vào trình độ học vấn hay học hàm học vị.
    Thật vậy xã hội Việt Nam hiện nay đã và đang “chết lâm sàng” trước những suy đồi đạo đức trên tất cả các bình diện.
    Những Sầm Đức Xương, Nguyễn Trường Tô, những ván cờ tướng bạc tỷ, những vụ tư vấn tâm sinh lý trong các nhà nghỉ, trên võng của các thẩm phán, những cú lừa đảo, chiếm dụng nghìn tỷ bạc của hàng loạt các giám đốc chi nhánh Ngân hàng Agribank, Vietinbank, và cú chìm xuồng của Vinashin mà chẳng có thằng nào con nào bị kỷ luật theo quyết định của Bộ Chính Trị???.
    Những clip nữ sinh đánh nhau lột quần, lột áo, khoe hàng. Những vụ án mạng thương tâm mà thủ phạm cũng như nạn nhân mới chỉ ở độ tuổi lớp 7, lớp 8, chỉ vì mâu thuẩn nhỏ nhặt…
    Những cú đánh chết người, những phát súng trên phố đông người của lực lượng cảnh sát.
    Những vụ mãi lộ trên khắp các cung đường huyết mạch từ Nam ra Bắc mà người có công điều tra ra những vấn nạn nhức nhối của lực lượng này là phóng viên Hoàng Khương, hiện đang ở đàng sau song sắt nhà tù???
    Cả dất nước đã và đang chết lâm sàng, không phải chỉ sau khi có quyết định QĐ 97/2009/QĐ-TT cấm các tổ chức Khoa học Công nghệ do các cá nhân thành lập phản biện công khai hay Nghị định 35/2005/NĐ-CP cấm tụ tập đông người, NĐ 36/2005/NĐ-CP cấm khiếu nại tập thể. Đất nước Việt Nam, Xã hội Việt Nam, con người Việt Nam đã chết lâm sàng kể từ khi Hồ Chí Minh đứng trên lễ đài tuyên bố độc lập 02/09/1945.
    Giáo sư Ngô Bảo Châu phát biểu tiếp:
    “Những người có học, có trí thức thật ra cần phải tỉnh táo khi tham gia việc phản biện xã hội. Học hàm, học vị không thể đảm bảo rằng cái anh nói ra mặc nhiên đúng”
    Có những cái mà đến vị lãnh tụ của giai cấp vô sản trên toàn thế giới đã cho là “chân lý”, thì đến ngày nay thực tế lịch sử chứng minh rằng những chân lý ấy chỉ đáng vứt vào sọt rác của nhân loại.
    “Với thói quen làm việc khoa học của mình, cái mà anh có thể làm là đưa ra những lập luận vững chắc và có tính thuyết phục. Nhà lãnh đạo “văn minh”, có “bản lĩnh” (tôi xin mạn phép đóng ngoặc những từ này của Giáo sư Ngô Bảo Châu) sẽ biết lắng nghe những lập luận đó. Họ có thể làm theo hoặc không làm theo kết luận của anh. Trong trường hợp họ không làm theo, vẫn dưới giả thiết là lãnh đạo “văn minh và có bản lĩnh”, lãnh đạo sẽ phải đưa ra những lập luận ít nhất cũng vững chắc bằng những lập luận của anh để bảo vệ quan điểm của mình.
    Tôi quan niệm vai trò của trí thức là vậy, anh ta có vai trò gây sức ép lên người lãnh đạo, nhưng cũng như lãnh đạo anh ta không độc quyền chân lý”.
    Qủa thật không thể nào phát biểu khôn khéo hơn, với thói quen làm việc khoa học của mình, Giáo sư đã lập luận sắc bén và láu lĩnh không kém cạnh gì Trạng Quỳnh, khi đưa ra một CHÂN LÝ: không có ai độc quyền chân lý.
    Lãnh đạo hiện tại của nhà nước CHXHCN VN có “Văn minh”, có “bản lĩnh” không??? khi mà kết tội Luật sư Cù Huy Hà Vũ với cái cớ ban đầu là HAI BAO CAO SU ĐÃ QUA SỬ DỤNG???
    Có “Văn minh và đủ bản lĩnh” không??? khi kết tội anh Điếu cày trốn thuế và kết án hai năm, khi trong hợp đồng cho thuê nhà có ghi rõ điều kiện: bên thuê nhà phải có trách nhiệm đóng thuế thu nhập cho bên cho thuê???
    Có “Văn minh và đủ bản lĩnh” không??? khi vừa hết hạn tù lại kết tội anh Điếu cày tội chống phá nhà nước trong khi anh đang thụ án trốn thuế trong tù???
    Có “Văn minh và đủ bản lĩnh” không??? khi bắt chị Minh Hằng giam mà không hề có một phiên tòa xét xử nào???
    Có “Văn minh và đủ bản lĩnh” không??? khi không đưa ra được bất cứ một luận cứ khoa học nào đủ sức thuyết phục để vẫn cho khai thác Boxit, để tới bây giờ sau khi Bộ Giao thông vận tải phải bỏ ra hàng ngàn tỷ đồng để nâng cấp cầu đường để vận chuyển quặng Boxit, hiệu quả kinh tế là con số âm khổng lồ.
    Có “Văn minh và đủ bản lĩnh” không??? khi ban hành Quyết định QĐ 97/2009/QĐ-TT để cấm các tổ chức Khoa học Công Nghệ do các cá nhân thành lập phản biện công khai.
    Rõ ràng với lập luận khoa học và vững chắc và khôn khéo của mình, Giáo sư Ngô Bảo Châu, đã chứng minh rằng lãnh đạo hiện tại của CHXHCN VN, thiếu “Văn minh” và “không đủ bản lĩnh”
    Hơn thế nữa, ông còn phát biểu:
    “Người lãnh đạo có bản lĩnh sẽ có hành động nhất quán, chứ không được chăng hay chớ. Đi cùng với sự nhất quán là tính chủ quan, ở đây nếu lắng nghe ý kiến phản biện, người lãnh đạo sẽ tránh được những sai lầm không thể cứu vãn. Theo tôi phẩm chất quan trọng nhất của người lãnh đạo là tính lương thiện, ít nhất là lương thiện vừa đủ để không tự lừa mình bằng những điều viễn vông và không tự bao biện cho những sai lầm của mình.”
    Vậy theo quan niệm trên của Giáo sư Ngô Bảo Châu, lãnh đạo hiện tại của CHXHCN có tí lương thiện nào không khi chẳng những bỏ ngoài tai mọi phản biện xã hội mà còn bắt giam những người bất đồng chính kiến từ chuyện bé tới chuyện lớn. Nếu như nghe phản biện thì đã không có nỗi nhục Vinashin, không có những khoản lỗ cũng như những nguy hiểm treo lơ lững trên đầu khi Chính phủ vẫn nhất quyết cho khai thác Boxit chỉ vì đó là chủ trương lớn của Đảng???
    Có tí lương thiện nào không khi tự lừa mình và cả đất nước dân tộc bằng những cách tính “đếm cua trong lỗ” đầy tính viễn vông của lũ trẻ con như
    -Chỉ số IQ cao nên làm đường sắt cao tốc???.
    -Đến 2030 thu nhập bình quân/đầu người VN sẽ là 30.000USD/năm???.
    -Không nên bán chứng khoán lúc này. Nếu là tôi(Nguyễn Sinh Hùng) tôi sẽ không bán???.
    Có tí lương thiện nào không khi bao biện cho vụ Vinashin rằng thì là do lỗi khách quan nên Bộ Chính trị quyết định không kỷ luật ai trong thành phần Chính phủ hết???
    Với lập luận trên rõ ràng giới lãnh đạo hiện tại của CHXHCN VN, không có tí nào là lương thiện
    Giáo sư Ngô Bảo Châu còn nêu quan niệm:
    “Đối với người lãnh đạo, chia sẽ thông tin là một việc khó, như từ bỏ một phần quyền lực của mình. Thông tin hoàn toàn mở, anh lãnh đạo sẽ phải tranh luận với anh trí thức trong tình huống”cân bằng vũ trang” và chưa chắc anh lãnh đạo thắng.
    Nhưng thành ra cởi mở thông tin, tranh luận với trí thức, với những người nằm ngoài bộ máy chính là một cách tiếp năng lượng cho lãnh đạo, rằng với giả thiết lãnh đạo “văn minh và có bản lĩnh”. Để làm được việc anh lãnh đạo luôn phải phụ thuộc vào bộ máy của mình. Nếu không cởi mở, dừng tranh luận, những quyết định của anh sẽ dần dần chịu ảnh hưởng của bộ máy, phục vụ lợi ích của bộ máy chứ không ưu tiên phục vụ xã hội nữa”
    Một cú đánh gót nữa ghi điểm cho Giáo sư vì từ trước tới giờ có khi nào lãnh đạo ở tư thế “cân bằng vũ trang” với trí thức hoặc nhân dân đâu? Từ “Nhân văn giai phẩm” với những Trần Dần, Phùng Quán, Văn Cao, Hữu Loan, Hoàng Cầm… cho đến Cù Huy Hà Vũ, anh lãnh đạo thời nào cũng vũ trang tới tận răng với An ninh, mật vụ, cảnh sát và cả bộ máy truyền thông thông tin, sẵn sàng bóp chết thằng trí thức hoặc thằng nào trong tay chỉ có ngòi bút hoặc bàn keyboard, dám mở miệng phản với biện xã hội. Cũng theo lập luận trên khi không cởi mở, dừng tranh luận, theo logic, dĩ nhiên lãnh đạo CHXHCN VN chỉ phục vụ cho lợi ích của trước hết bản thân mình, kế đó là nhóm lợi ích có ăn phần sau đó mới tới bộ máy và quyền lợi xã hội, dĩ nhiên bị vứt sang một bên.
    Hiện tại lãnh đạo CHXHCN VN có phục vụ lợi ích xã hôi không???
    Khi mà những Tập đoàn kinh tế với những lợi thế về vốn, về sự độc quyền thao túng thị trường liên tục thua lỗ hàng ngàn, hàng chục ngàn tỷ đồng và những khoản lỗ này liên tục được phân bổ lên giá thành sản phẩm như những đợt lên giá điện, nước, chậm chạp trong việc hạ giá xăng dầu khi giá thế giới về mặt hàng này lao dốc trên thị trường thế giới???
    Người dân lãnh đủ những hậu quả làm ăn yếu kém của các tập đoàn kinh tế nhà nước độc quyền.
    Phần trả lời câu hỏi kết luận của tay phóng viên, thiển nghĩ Giáo sư Ngô Bảo Châu đã trả lời khôn khéo, đủ để không bị chụp cho bất kỳ cái mũ nào khi ông tránh bàn luận các vấn đề mà ông không biết rõ ngoài Toán học.
    Ngoài việc đưa ra những phản biện, phải có lập luận chặt chẽ để đóng góp cho xã hôi, cho đất nước, người trí thức hơn ai hết dĩ nhiên phải ý thức được ảnh hưởng của phản biện mà mình đưa ra.
    Các bài viết, những comment bắt bẻ, chỉ trích Giáo sư Ngô Bảo Châu chỉ chăm chăm vào phần trả lời quan niệm của Giáo sư về định nghĩa người tri thức mà không nói đến nội dung toàn bài phát biểu của Giáo sư.
    Viết như thế chẳng khác nào đòn bẩn đánh dưới háng, một trò thường thấy của các cơ quan thuộc bộ 4T như trong việc biên tập lại lời phát biểu của Linh mục Ngô Quang Kiệt, khi cắt bỏ đi toàn bộ lời phát biểu của Linh mục ở đoạn sau.
    Không có gì tự tố cáo mình là cánh tay nối dài của Ban Tuyên Giáo một cách ngu xuẩn hơn, khi lên tiếng chỉ trích, bắt bẻ Giáo sư Ngô Bảo Châu bằng những lập luận phiếm diện như thế.
    Theo tôi, hiện tại ở đầu thế kỷ 21, cho tới thời điểm này tại Việt Nam, không có ai can đảm và đủ bản lĩnh để chửi bọn Độc tài toàn trị cộng sản Việt Nam một cách trực diện nhưng khôn khéo và láu lĩnh bằng Giáo sư Ngô Bảo Châu.
    Có những người kiệt xuất như Giáo sư Ngô Bảo Châu, không riêng gì các bạn trẻ mà có thể nói toàn dân tộc Việt Nam vẫn đầy niềm tin vào tương lai không cộng sản.
    Sài Gòn 25/01/2012(mùng 3 Tết Nhâm Thìn)
    Oanh Yến Thị Phạm

  3. Dan oan VN nói:

    “Không có phản biện, xã hội đã chết lâm sàng.” NBC

  4. Huong Nguyen nói:

    Tôi có đọc toàn bộ bài phỏng vấn của báo Tuổi Trẻ với GS. Ngô Bảo Chậu. Thú thật cá nhân tôi không thấy có những “khúc mắt” với những quan điểm của ông Châu về cái gọi là “trí thức”, thậm chí có rất nhiều quan điểm tôi đã đồng ý với ông như không nên coi phản biện xã hội như chỉ tiêu để được phong hàm “trí thức” hay 1 xã hội không có phản biện là 1 xã hội chết…. Tôi có chút “hụt hẩn” về cái trình độ chênh lệch của những ý tưởng, như có độc gỉa đã nhận định, trong 1 cuộc đấu tranh cần có tính quần chúng nhiều hơn … Nhưng là 1 nhà toán học, những suy nghĩ của ông Châu chắc chắn là sẽ mang nhiều tính thuần lý?
    Nhưng thú thật nghe ông phát biểu, tôi có cảm giác ông vẫn chỉ đi bên lề của cuộc đời? – cả những cuộc đời khốn cùng lẫn bốn bức tường của 1 Viện Tóan Học cao cấp. Phải chăng, trong chăn nệm ấm êm, người ta có bàng quan về cuộc đời cũng không có gì lạ?.
    Vấn đề là hiện nay Việt-Nam cần những loại người nào? Một Bùi thị Minh Hằng, Việt Khang, Lê Quốc Quân, Cù Huy Hà Vũ, Điếu Cày, Huỳnh Thục Vy… hay nhà toán học lừng danh Ngô Bảo Châu? Và câu trả lời chỉ có ý nghĩa với 1 người khi họ đứng trong cái vị trí họ chọn trước thời cuộc. Không kể đến những ân sũng mà chính quyền CSVN đã dành cho ông Châu – như chính ông cũng nhìn nhận – như là 1 phần thưởng xứng đáng cho 1 người “trí thức”- Ông và những người như ông vẫn tin tưởng vào 1 tương lai sáng lạn của nước Việt dưới sự lãnh đạo của đãng CSVN đã nói lên vị trí này. Tất cả những suy diễn còn lại chỉ là những hệ luận mà như là 1 nhà toán học, ông Châu phải hiểu rất rõ cái định nghĩa của nó.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s